Huwelijk Bob Uhlenbeck met Marietta Winkel in 1979 (Collectie HKV).
Naar aanleiding van het artikel over Erna Buning-Jurgens in Dwars Op 85 (2025) blijft Johan Smit haken aan een naam die hem direct bekend voorkomt: Uhlenbeck. Als oud-Delftenaar denkt hij meteen aan Uhlenbeck & Goudsmit, twee namen die in de natuurkunde onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. In de jaren twintig, als jonge promovendi in Leiden onder leiding van Paul Ehrenfest, deden George Uhlenbeck en Sam Goudsmit de suggestie van de elektronenspin — een belangrijke stap in het begrijpen van de opbouw van het atoom. Voor deze ontdekking werd Uhlenbeck meerdere keren voorgedragen voor de Nobelprijs, maar die bleef uit. Volgens Smit speelde tegenwerking van Wolfgang Pauli, die rond dezelfde tijd met een vergelijkbaar idee kwam, daarbij een rol.
De naam krijgt voor hem ook een lokale lading. George Uhlenbeck moet geregeld in Voorhout zijn geweest, waar zijn broer Bob woonde. Zo raken grote wetenschappelijke ontwikkelingen en een dorpsgeschiedenis met elkaar verweven.
Ook Sam Goudsmit duikt later op in een andere historische context. Na de Tweede Wereldoorlog maakt hij deel uit van een Amerikaanse onderzoekscommissie die in Duitsland op zoek gaat naar de stand van zaken rond de vermeende Duitse atoombom. Die zoektocht levert weinig op dat op korte termijn tot een werkend wapen had kunnen leiden.
Monique van Buul (Historische Kring Voorhout en auteur van het artikel) reageert op Smits bericht en bevestigt de band tussen Uhlenbeck en Voorhout. George kwam er inderdaad op bezoek, al kan Anne Marie Uhlenbeck daar meer over vertellen. Zij werd in mei 1942 in Nederlands-Indië geboren, kort na de capitulatie, en zat met haar moeder in een Japans kamp.
Later beschreef zij haar familiegeschiedenis, met name het Indische verleden, in een boek.
De familiebanden reiken verder dan Nederland alleen. Bob en Biny Uhlenbeck bezochten met hun kinderen regelmatig George in de Verenigde Staten en woonden daar zelfs een tijd, toen hij er als hoogleraar Javaanse talen werkzaam was. Een van de broers keerde na zijn pensionering terug naar Voorhout, waar hij tot zijn overlijden woonde.
De uitwisseling tussen Smit en Van Buul begint echter met een eenvoudiger, persoonlijker aanknopingspunt: herinneringen aan pianolessen van Erna Buning. Van Buul vertelt dat haar oudere zussen nog les van haar hebben gehad, maar dat het voor haar generatie niet meer mogelijk was. Zo komen in één gesprek wetenschap, familiegeschiedenis en dorpsherinneringen samen.