Scannen makkelijk?

Scannen lijkt makkelijk. Maar is het niet altijd!

Scan nu in een handomdraaai uw oude foto’s, negatieven en dia’s. Een kind kan de was doen, als je de advertenties voor scanapparatuur moet geloven. In principe is het scannen van zwart-wit foto’s ook niet zo moeilijk. Kleurfoto’s vragen meer inzicht en kleurnegatieven vragen om speciale scansoftware en kost veel tijd (4-6 minuten per scan). En daarmee heeft u nog niet altijd geen bruikbaar plaatje. Om te voorkomen dat u op termijn zegt: “Had ik toen maar …” onderstaand de minimale eisen om een goede scan te krijgen en te behouden. Het scannen van foto’s is in principe zo klaar; de bewerking daarna vraagt tijd, veel tijd.

Regelmatig krijgt de redactie voor het HKV-archief en de Dwars Op digitaal materiaal aangeboden. Even zo vele malen moeten aanbieders teleurgesteld worden omdat de kwaliteit technisch onvoldoende. “Op mijn scherm ziet de foto er goed uit,” hoort men vervolgens. Dat klopt. Om te beginnen is er een verschil in het scannen voor websites/beeldschermen en ander gebruik. Voor websites en beeldschermen is een resolutie van 72 dpi voldoende. Houdt een instelling van 600 dpi aan. Voor het drukproces is 300 dpi vereist. “Dan pas je dit toch met een fotobewerkingsprogramma aan,” is menige reactie. Helaas, beeldinformatie die niet aanwezig is, kan men niet te voorschijn toveren. Een tweede belangrijke factor bij het scannen is het vergrotingspercentage. Voor prentbriefkaarten en groter volstaat 100%. Bij het scannen van foto’s van het formaat 6×9 cm of kleiner bevelen wij een vergrotingpercentage van 200-250% aan. Voor kleinbeelddia’s en negatieven adviseren wij 100%, maar wel met een zo hoog mogelijke resolutie. Hetgeen een scantijd betekent van 3-5 minuten.
Moet dit, zult u zich afvragen. Ja, dit zijn slechts enkele basisprincipes. Als men toch digitaliseert, doe het dan in één keer goed. Dat bespaart dubbel werk en ergernis.

Scaninstellingen op een rijtje:

  • Scanresolutie 600 dpi (= resolutie / dots per inch). Resolutie 72 (lage resolutie) is beeldschermkwaliteit.
  • Lijnwerkwerk/tekst resolutie 1200 dpi
  • Niet met scanscherpte werken.
  • Wegschrijven als xxxx.tif (niet als JPG/JPEG = compressie = verlies van kwaliteit)
  • Indien mogelijk/gewenst, hier vergrotingspercentage ingeven.

 Beeldbewerkingen:

  • Zwartbeelden omzetten naar grijswaarden (geen bipmap)
  • Kleurbeelden bewaren als RGB (rood-groen-blauw) en niet als CMYK (cyaan-magenta-yellow-key) Dit is bestemd voor professionele drukkerijen. De thuismarkt kent uitsluitend RGB-printers.
  • Gebruik van unsharpmasking (verscherpen). Niet automatisch maar met de hand. Afhankelijk van de fotokwaliteit.
  • Vergroten kan, doch is beperkt en vraagt speciale software. Resolutie op 600 dpi houden.
  • Opslaan als xxxx.tif met LWZ compressie levert geen problemen, maar is niet noodzakelijk.

NB. Een all-in-one printer van circa 100 euro is absoluut niet geschikt voor kwalitatieve scans!
Onderstaand specificaties van een scanner.
Boven: 1200 x 2400 dpi geeft slechte kwaliteit.
Onder: 4800 x 9600 dpi geeft uitstekend resultaat.

 

 

 

Veel succes.
Emiel van der Hoeven (26 april 2011)