Dwars Op 56

Dwars Op 56 Voorjaar 2016 Hein en Betje Oostdam-Ruigrok van der Werve
De familie Emmerik omstreeks 1951

Correctie foto plechtige communicanten
Bij het artikel ‘Plechtige Communie van een tante en twee zusjes Langeveld‘ in de vorige Dwars Op ziet u een prachtige foto van drie plechtige communicanten. Deze foto is afkomstig van Jopie Langeveld-Huiskamp uit de verzameling van de familie Willem Langeveld jr., kleinzoon van Gerrit Langeveld. Achterop staan de namen van Mien, Agatha, Willy, Quirien en Riet Langeveld. Tevens staat er ‘19-01’, wat we hebben geïnterpreteerd als een datering van de foto uit 1919. (Monique M.C. van Buul en Ad Deutekom)

De geschiedenis van boerderij Oostdam en Hoe kon dit gebeuren?
Tot groot verdriet van veel Voorhouters is in de week van 24 februari definitief het doek gevallen voor de oude boerderij Oostdam aan de Herenstraat 2/2a. Vijfenveertig jaar na de sloop van het tegenovergelegen café-restaurant De Bonte Koe, dat eeuwenlang samen met de boerderij de poort van Voorhout markeerde, is deze achttiende-eeuwse boerderij met waaggebouw uit het dorpsgezicht verdwenen met reacties. (Monique van Buul, Jos Warmenhoven, Dick van der Meer, Cok van Steijn en Peter Vlasveld)

Zijn er meer Voorhoutse oorlogsslachtoffers?
Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Het gaat om allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en daarna, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. In Voorhout staan we daarbij met name stil bij degenen die hier woonachtig waren en die in de periode vanaf 1940 in de strijd zijn overleden. Daarbij wordt al langere tijd een lijst gehanteerd zoals die verderop in dit artikel is opgenomen. Er zijn redenen om genuanceerd naar die lijst te kijken, zoals als uit onderstaande geschiedenis blijkt. (Kees den Elzen)

Rinus van Emmerik: missionaris, apotheker, onderwijzer en aannemer in Congo
De Rooms-Katholieke gemeenschap van Voorhout is al eeuwenlang enigszins verdeeld. In de eerste helft van de 19e eeuw werd er gedoopt, getrouwd en begraven in Sassenheim. Vanaf 1883 werd de H. Bartholomeus voor de meeste Voorhouters hun parochiekerk. De inwoners van het buurtschap Teylingen bleven echter bij de St. Pancratius in Sassenheim, terwijl de bewoners van de ’s-Gravendamseweg (de Piet Gijzenlaan) kerkten in de Noordwijkerhoutse St. Victor. Tot 1929 gold dat ook voor de bewoners van de Looster. De toenmalige bouw van de kerk van de H.H. Engelbewaarders aan de Beekbrug maakte een herverdeling van de parochiegrenzen noodzakelijk. Voorhout kent tegenwoordig vier deelparochies. Met drie andere vormen zij de grote Parochie St. Maarten. (Kees den Elzen)

Bergendaal in de Looster, lusthof, waterburcht, buitenplaats en boerderij
Aan de Voorhoutse ’s-Gravendamseweg, vrijwel op de gemeentegrens met Noordwijkerhout, staat de boerderij Bergendaal, die vroeger via een karakteristieke ophaalbrug te bereiken was. Hier wonen al enkele generaties lang Warmerdammen, van de tak die de bijnaam ‘de Muis’ draagt.
Oorspronkelijk stond hier in de polder een middeleeuws adellijk huis, omgeven door een gracht. Die hofstede wordt al in 1580 in de morgenboeken van Voorhout genoemd. Aan het eind van de achttiende eeuw liet de familie Dallens hier een buitenplaats met de naam Bergendael bouwen. (Kees den Elzen)

Herman Boerhaave en de cantates van John Clerk of Penicuik
Dat de in Voorhout geboren Herman(nus) Boerhaave (1668-1738) een beroemd wetenschapper, arts, anatoom, botanicus, en scheikundige was, is algemeen bekend. Herman Boerhaave was echter ook een begenadigd musicus, luitspeler en librettist. (Monique van Buul)

De Bok, de Geit, de Eendracht
In Voorhout gaat het verhaal van de rooms-katholieke bok die geen protestante geit mocht dekken. Ook zijn er Voorhouters die De Bok of De Geit in hun bijnaam hebben gekregen. Bollenschuiten heetten bokken, net als andere schuit- of sloepvormen. De geit werd vroeger ook wel de werkmanskoe genoemd, omdat hij dagelijks een pintje melk leverde voor de landarbeider; hij mocht de geit voor niks laten lopen langs de slootkant van het land van de baas. De baas op zijn beurt hoefde dan de kantjes niet te maaien. (Monique van Buul en Ad Deutekom)

Bestuurscentrum 25 jaar
Op 2 juli 1987 koopt de Gemeente Voorhout, vertegenwoordigd door burgemeester M.Th. van de Wouw, voor 750.000 gulden de woning, schuren, erf en tuin gelegen aan de Jacoba van Beierenweg 9 plus een nabij gelegen perceel bloembollenland. Verkoper is H.J.L.M.I. Vester, bloembollenkweker en –exporteur. Op die plek wil de gemeente een nieuw raadhuis bouwen. Het dorp telt dan elfduizend inwoners en breidt met de voortgaande bouw in Oosthout steeds verder uit. De oplevering van het nieuwe gemeentehuis is in april 1991. (Kees den Elzen)

De klok van de Kleine Kerk
Alphons Marie Hulkenberg schrijft in 1983 op bladzijde 118 van De Bartholomeuskerk van Voorhout. De grote en de kleine kerk: “Toen de oude dorpstoren gesloopt werd, was er geen luidklok meer voor de Hervormde Kerk. Maar de pastoor van de St. Victorparochie had ooit een bel gekregen voor zijn nieuwe kerk van toen. Deze bel had al een historie. In 1857 leed het fregatschip Amphritite schipbreuk voor de kust bij Noordwijkerhout. De scheepsbel kwam via strandjutters bij de pastoor. De bel was niet groot en klonk daarom niet zo luid. Zou de pastoor hem daarom aan Voorhout hebben geschonken?” (Kees den Elzen)

En verder
– Dwarsdrijvers.
– Kroniek Voorhout 2015. (Jan-Piet Does)