Dwars Op 69: Boekhorstpolder van weide- naar woongebied

Voorhout – Nu de gemeente Teylingen de ontwikkeling van het plan Nieuw Boekhorst ter hand gaat nemen, ligt de tijd van de Boekhorstpolder als weidegebied spoedig achter ons.

De Boekhorstpolder is gesticht in 1658, nadat door het graven van de trekvaart de Zwetterpolder in twee grote stukken is gedeeld. De naam komt van de familie Boekhorst, die op het kasteel Boekenburg woonde. Dat kasteel lag midden in de polder, zuidwestelijk van boerderij Groot Boekhorst. Het is al eeuwen geleden verwoest. Voor de polder wordt de voormalige Maandagse Watering als boezemwater gebruikt. Deze watering wordt daarna de Molentocht genoemd, omdat aan dit water ook de Boekhorstmolen staat die het overtollige water vanuit de watering op de trekvaart uitslaat.

Scheepstimmerwerf
Twee eeuwen geleden had Voorhout nog maar vijfhonderd inwoners en de bebouwing in de Boekhorstpolder bestond toen uit een reeks boerderijen op de noord-zuid gelegen zandrug, parallel aan de huidige Jacoba van Beierenweg. Hier leefden de veeboeren, terwijl de boerenknechten veelal in de rijtjes arbeiderswoningen in het dorp woonden. Op de driesprong van de Dinsdagse Watering en Leidsevaart, genaamd De Knip, bevond zich tot 1842 een scheepstimmerwerf. Arie de Groot was de scheepmaker, het aangewezen adres voor de ambachtslieden die een vaartuig nodig of te repareren hadden.

Verdubbeling
De Boekhorstpolder ligt tussen de ’s-Gravendamseweg, de Leidsevaart en de Jacoba van Beierenweg. Hij is rechthoekig van vorm en ruim 240 hectare (een kleine 5000 voetbalvelden) groot. Tweehonderd jaar geleden waren er slechts enkele tientallen inwoners. De bewoners en landeigenaren van de polder zijn de zogenaamde ingelanden. Zij kiezen het polderbestuur dat zorgt voor de behartiging van de belangen van de gebruikers en bewoners. Tegenwoordig wonen alleen al ten zuiden van de spoorlijn ca. drieduizend mensen in de polder. Met de bouw van nog eens duizend woningen zal dat aantal bijna verdubbelen.

Eerste kievitsei
In 1928 werd in de polder het eerste kievitsei van dat jaar gevonden en aangeboden aan prinses Juliana. De kans op het vinden van een eerste ei is nu al niet meer zo groot en zal na Nieuw Boekhorst zeker tot het verleden behoren.

In de zomeruitgave van Dwars Op, verschijning eind augustus begin september, staat een verhaal over de geschiedenis van de Boekhorstpolder.

Foto: 2020 HKV, Hubert Heuzen.