Dwars Op 64

Dwars Op #64 winter 2018
Boerderij Ruimzicht in de winter van 1999
Slot Teylingen tot aan de brand in 1676

Van hoeve Ruimzicht naar boerderij Groot Boekhorst
Boerderijen hebben we niet veel meer in Voorhout. De historische boerderijenlijn toont anno 2018 grote gaten en het einde van de sloop is nog niet in zicht. Boerendochter Tina van der Hulst-Heemskerk vertelt van een leven lang op de boerderij: eerst met haar ouderlijk gezin in hoeve Ruimzicht aan de Rijnsburgerweg (deel I), later met haar man Piet van der Hulst op boerderij Groot Boekhorst aan de Boekhorstlaan, nu de Boekenburglaan (deel II). (Monique van Buul)

Het Mirakel van Amsterdam; De Stille Omgang
Honderd jaar geleden hebben geloofsgemeenschappen grote invloed op het dagelijks leven. In Voorhout maken bijvoorbeeld de roomskatholieke feesten en gebruiken er gedurende het jaar een wezenlijk deel van uit. Zo is er op de eerste woensdag na 12 maart de herdenking van het Mirakel van Amsterdam. De zaterdag daarna vindt dan in de hoofdstad de Stille Omgang plaats. Het is een wandeling in stilte, zonder openlijk gebed of gezang en zonder kerkelijke kledij of religieuze attributen. Ruim honderd jaar is dit voor R.K.-mannen een vaste gebeurtenis op de kalender. Voor jongemannen is deelname tevens de bevestiging dat ze (bijna) volwassen zijn. Dat de nachtelijk tocht door de rosse buurt gaat, speelt daarbij waarschijnlijk een rol. (Kees den Elzen)

Slot Teylingen vanaf het begin tot aan de brand van 1676
De perikelen van de Tachtigjarige Oorlog, die duurt van 1568 tot 1648, hebben hun sporen in wat nu de Duin- en Bollenstreek is behoorlijk nagelaten. De belegeringen van Haarlem (1572-1573) en Leiden (1573-1574) en het daarmee gepaard gaande geweld onder de burgerbevolking, hakten er diep in. Dit geweld kwam zowel van rondtrekkende Spaanse troepen als ook van het Staatse leger van Willem van Oranje. Er werd geroofd, geplunderd, verkracht en gemoord. De meeste kerken in de streek – op die van Voorhout en Noordwijk na, die wonderwel gespaard bleven – kwamen er niet veel beter af. (Aad van der Geest)

Gerrit Witteman, bekend Voorhouter
Gerrit Witteman is de eerste decennia van de vorige eeuw een bekend persoon in ons dan nog kleine dorp. Hij is zowel in zijn werk als politiek actief als vertegenwoordigend lid. En hij is vele jaren voorzitter van muziekvereniging St. Cecilia. (Kees den Elzen)

Een alternatieve Voorhoutse Kroniek
Traditioneel vindt tijdens de Najaarsfeesten het Voorhouts Dictee plaats. Meester Henk Vink is daarbij de gebruikelijke bedenker en presentator. Hij heeft dit jaar zijn HKV-pet opgezet en verrast de deelnemers met zinnen die betrekking hebben op gebeurtenissen in ons dorp tijdens de laatste tien maanden.

Van Aardaker tot Zwanenbloem
De HKV stelt zich onder meer ten doel om Voorhouts erfgoed te bewaren. Dan denken we meestal aan bebouwd of materieel erfgoed: huizen, schuren, scholen, winkels en dergelijke. Ook ander erfgoed verdient onze aandacht, bijvoorbeeld waterpartijen als vijvers, sloten en wateringen. Maar flora, zoals bomen, heggen en bossen, behoort eveneens tot ons erfgoed. Met het boek Van Aardaker tot Zwanenbloem is het groen in de Duin- en Bollenstreek recent in kaart gebracht. In de periode 2000-2017 zijn 1145 plantensoorten aangetroffen. We nemen graag stukjes uit dit omvangrijke boekwerk over. (Jelle van Dijk en Hans van Stijn; bewerking Kees den Elzen)

Herman Boerhaave een ‘echte’ Voorhouter…
Herman Boerhaave is 350 jaar geleden geboren. Daarom wordt, vooral in Voorhout, Oegstgeest en Leiden, het Boerhaavejaar gevierd. Ter gelegenheid van Open Monumentendag op 10 juni is
door onder meer de Stichting Het Boerhaavehuis een speciale folder gemaakt: De Gave van Boerhaave. Paul Jochemsz, auteur van het prachtige Boerhaaveboek, beschrijft in deze Dwars Op het leven van Herman, de aller-beroemdste Voorhouter ooit, toch? (Paul Jochemsz)

Herman Boerhaave, de botanicus
Op 31 december 2018 is het 350 jaar geleden dat Herman Boerhaave wordt geboren in de hervormde pastorie van Voorhout. Boerhaave is zonder twijfel Voorhouts beroemdste zoon. Hij verhuist al op jonge leeftijd richting Leiden en Oegstgeest. Maar hij wordt met zijn geboortehuis, een straat en een hotel-restaurant in Voorhout in ere gehouden. Op 10 juni van dit jaar opende de Stichting Het Boerhaavehuis het herdenkingsjaar. Daarbij is een nieuwe soort Liefdesbloem Herman Boerhaave gedoopt. Redenen genoeg om hier extra aandacht te besteden aan Herman als botanicus en de planten die naar hem zijn vernoemd. (Kees den Elzen).

De ambtsketen van Voorhout
De Verhalenkaravaan is een initiatief van de burgemeester van Teylingen Carla G.J. Breuer. Het is een verzameling van verhalen van de inwoners van onze gemeente. Een selectie van die verhalen is begin 2018 in boekvorm uitgegeven. In het boek staat een artikel dat de geschiedenis van de ambtsketen van de burgemeester van Voorhout beschrijft. We nemen graag een groot gedeelte van het artikel over, dat immers een stukje van onze Voorhoutse geschiedenis betreft. (Kees den Elzen en Irma Ooijevaar)

Het VOC-schip Voorhout
Voorhout heeft geen verbinding met de zee. Toch is in de zeventiende eeuw besloten om met de naam van ons dorp een schip te sieren. In 1671 wordt op de VOC-werf in Middelburg een jacht (of pinas) gebouwd voor de Kamer van Zeeland, een van de zes kamers (afdelingen) van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Deze kamers worden bestuurd door de Heren XVII, waarin alle kamers vertegenwoordigd zijn. In 1629 is ook een fluitschip voor de kamer van Amsterdam naar Warmond vernoemd. De naam Sassenheim heeft nooit de boeg van een VOC-schip gesierd. (Kees den Elzen)

Arie Geerlings, watertol-gaarder aan de Piet Gijzenlaan
Adrianus (Arie) Geerlings wordt op donderdag 8 maart 1860 in Noordwijkerhout geboren, zoon van Johannes Hermannus Eustergerling (Manus Geerlings) en Marie (Mietje) Weijers. Arie trouwt op 6 februari 1884 met Anna van Moorsel (Noordwijkerhout 5 december 1857, Voorhout 11 februari 1885). Antje overlijdt in het kraambed bij de geboorte van haar eerste kind. Arie hertrouwt op 6 augustus 1885 in Zoeterwoude met Elisabetha (Beth) Berkhout (Zoeterwoude 6 augustus 1860, Leiden 25 mei 1933). Het grote gezin Geerlings-Berkhout woont jarenlang in Voorhout. Ze hebben hier nog steeds veel nakomelingen. (Bert Hogervorst en Kees den Elzen)

De zwerftocht van de gevelsteen Wtermeer
HKV-lid Peter Warmerdam reageert op het artikel van Ad Deutekom in Dwars Op 63 over de Noordwijkerhoek. Hij merkt op dat in het najaar van 1973 aan de Fazantlaan 66 in de Poelpolder in Lisse een mavoschool is geopend met de naam Uitermeer. Door tussenkomst van de bekende geschiedschrijver A.M. Hulkenberg (1915-2003) is toen een gevelsteen ingemetseld, afkomstig van Klein Leeuwenhorst in Noordwijkerhout. Bij zijn flinke rondreis heeft deze steen ook Voorhout aangedaan.

De Spaanse griep in Voorhout
Een lezer schrijft ons over een fout in het verhaal Kruideniers Van Steijn en Van Dam. Koloniale Waren en Comestibles in Dwars Op 63. Op bladzijde 11 staat dat Catharina van Steijn-Melman op 14 juni 1917 in Voorhout aan de Spaanse griep overlijdt. Deze doodsoorzaak kan niet juist zijn. Het eerste slachtoffer van die vreselijke ziekte valt in de Verenigde Staten in maart 2018. Pas in mei 2018 bereikt die ziekte Europa en woedt vooral in het najaar van 2018.

En verder …

  • Uit de zusterbladen
  • Dwarsdrijvers
  • Een klassenfoto uit 1955
  • Hartelijke groeten uit Noordwijk

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.